GÜNÜMÜZDE ŞİİRİN POLİTİK İŞLEVİ NEDİR? (Ekim)

Sayı: 167-168 EYLÜL- EKİM 2009

Kullanıcı avatarı
sstuncel
Özgür Dost
Mesajlar: 8592
Kayıt: Prş Eki 13, 2005 09:13
İletişim:

GÜNÜMÜZDE ŞİİRİN POLİTİK İŞLEVİ NEDİR? (Ekim)

Mesajgönderen sstuncel » Cmt Oca 02, 2010 17:53

Abdullah Şevki

GÜNÜMÜZDE ŞİİRİN POLİTİK İŞLEVİ NEDİR?

Toplumun ekonomi politik gelişimi bağlamında kültürel üst yapısına uygun olarak yazılmasını istediği şiir nedir? Başka bir anlatımla toplumun- tarihsel maddeci temelde- gelişimine uygun şiir ne olmalıdır? Marksçı düşünce bağlamında şiiri mitolojik haydut Proküst’ün yatağına yatırmak istemiyorum elbet. Aşk, bunalım şiirleri yazmayı sürdürebiliriz... Ama arayışlar devam ediyor. Belki de herkesin kendi şiirini yazdığı bu ortamdan memnunuzdur. Kim bilir?... Şiirde yenilik bir saplantı olmamalı. Ünleneceğim diye olur olmaz “yenilik” arayışlarına girilmemeli, gerçeklikle uyuşmayan bireysel manifestolarla ortaya çıkılmamalı. Şiirde yeniliğin toplumun ekonomi politik gelişim aşamasıyla çakıştığını düşünüyorum. Şimdilerde ülkemizde demokrasi ile anti-demokratik, pretoryen totaliter militarizm arasında bir zıtlaşma, büyük bir çelişki yaşanıyor. Totaliter, örtük ya da açık faşizme dayanan tüm devlet kurumları, insan özgürlüğüne ve yaratıcılığına büyük bir engeldir. Toplumsal kötülüklerin asıl kaynağı baskıcı devlet aygıtı nedeniyle insanın özgür olamamasıdır. Toplumumuzda öteden beri insanımızı sınırlayan tüm totaliter, militarist, ulusçu faşist “değerler” kötüdür ve ivedilikle ortadan kaldırılmalıdır. Şairler bu savaşımın tam ortasındadır. Şiir, gerçek demokrasi, çoğullaşma ve sivil toplumun yanında olmalı; bu bağlamda sivil bir şiir yazılmalıdır. Şiirin şimdiki politik işlevi, bu topraklarda, renklilik ve çoğulluğun yeniden ve çağdaş biçimde kökleşmesini kendi boyutları içinde desteklemektir. Bu doğrultuda, yazınsal estetiğe uygun siyasal tavrı da olabilmelidir şiirin. Şiire politik misyon yüklemek aşırılık gibi gelebilir kimilerine. Bu açıdan şimdilerde sol görüşlü ama İslamcı totalitarizme karşı olacağım diye İttihat ve Terakki ideolojisinin yanında saf tutan kimi şair ve yazarların benimle aynı kanıda olmadıklarını biliyorum. Sol, bu ülkede önce, özgürlükçü sivil toplumu tüm kurumlarıyla ya kendisi hayata geçirmeli ya da buna gücü yetmiyorsa yapanları, yapacak olan siyasal güçleri koşullarını belirleyerek desteklemelidir. Türkiye’de solun askerle devrim yapma stratejisi, umudu sona ermiştir. Orduyu destekleyen sol, iliklerine kadar gericidir ve nasyonal sosyalisttir! 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra, metafizik, mistik, gizemli kodlar üreten bireysel, gerici bir şiir ve şairin karşısındayız uzunca bir süredir. Bir de, dediğim gibi, İkinci Yeni’nin tavanarasını karıştırıp bulduklarını şiirine taşıyan şairlerle... Bu alanda değişen bir şey olmadı henüz. Sığ ve kısır döngüsel bir şiir yazılıyor. Öte yandan demokratik çoğulluk, renklilik olarak etnik şiirin, özellikle Kürt şiirinin iletisine kulak verenler de çok az. Şiir, küresel dünyada milliyetçi / ulusçu bir kanavada kalmayı kendine layık göremez. Başkaldırandır, ilericidir, evrenseldir şiir çünkü. Etnik şiirlerin çeviriler yardımıyla da olsa toplumumuzda anlaşılması, okunması yeni ve özgün şiirlerin üretimine ortam hazırlayacaktır. Salt Türkçe diline kapanmış, tek boyutlu şiirler okumayı, yazmayı, yayımlamayı eleştirmeliyiz. Şiir, demokratik çoğulluğu yeniden üretebilmeli; ona katkı yapabilmelidir. Bu biçimde sağlıklı gelişebilir, geliştirebilir ancak. Ermeni, Yahudi, Laz, Çerkes, Süryani şairler, çağdaş, demokrat, çoğulcu, sivil bir Türkiye’de neden şiir üretemesinler, onların şiirlerini de neden okumayalım? Şiir, bu toplumda, özgürlüklerimizi ve özgürce gelişmemizi sınırlayan totaliter militarist değerlerin yıkılıp yerine sivil ve gerçek kurumsal demokrasinin yeni değerlerinin kurulmasına katkı sağlamalıdır. Yazılması gereken yeni ve çağdaş şiirden anlaşılması gereken budur.

Temmuz-2009, Ankara.
Yazabilecek birini bulup çıkarmak da en az yazmak kadar önemli -- belki daha önemli bir iş.

“DİZE DERGİSİ” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir

cron